Öz
Amaç
Bu çalışmada hemşirelerde uyku kalitesinin değerlendirilmesi ve kötü uyku kalitesinin iş kazalarıyla ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem
Kesitsel tipte olan bu araştırma bir üniversite hastanesinin farklı kliniklerinde en az bir yıldır çalışan ve araştırmaya katılmayı kabul eden, önceden uyku bozukluğu tanısı almamış hemşireler (n=164) ile yürütülmüştür. Veri toplama formunda sosyodemografik özellikler, tıbbi geçmişleri, uyku ve çalışma koşullarına ilişkin bilgileri, hastane çalışan sağlığı ve güvenliği birimi kayıtları sorgulanmıştır. Uyku kalitesi değerlendirilebilmesi için Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi kullanılmıştır.
Bulgular
Hemşirelerin uyku kalitesinin %77,4’ünün kötü olduğu saptanmıştır. Uyku kalitesi kötü olan hemşirelerin %66,9’unun, iyi olanların ise %45,9’unun gece gündüz vardiya düzeninde çalıştığı saptanmıştır. Çalışmaya katılan hemşirelerin %38’inin son bir yıl içerisinde iş kazası geçirdiği gözlenmiş olup, tüm iş kazalarının uyku kalitesi bozulmuş olan grupta gerçekleştiği bulunmuş ve iki grup arasında iş kazası sıklığı açısından anlamlı farklılık saptanmıştır.
Sonuç
Hemşirelerin uyku kalitesinin kötü olduğu saptanmıştır. Bozulmuş uyku kalitesi olan bireylerde gece-gündüz dönüşümlü ve sürekli gece vardiyasında çalışma sıklığı yüksektir.
Anahtar Kelimeler: Vardiyalı çalışma, uyku kalitesi, iş kazası, hemşireler
Kaynakça
International Labour Organization. (2004). Fact Shift on Shift Work. [Online]. Last Accessed Date: 20.03.2024. Available from: https://www.ilo.org/publications/shift-work
Eurofound-Wilczynska A, Cabrita, J, Parent-Thirion A. et al. 6 th European working conditions survey-2017 update, Publications Office. Last Accessed Date: 2017, Available from: https://data.europa.eu/doi/10.2806/422172
Paoli P, Thirion AP. Working conditions in the acceding and candidate countries; european foundation for the improvement of living and working conditions. 2003 Last accessed date: 30.03.2024. Available from: https://www.eurofound.europa.eu
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) İş Gücü İstatistikleri (2020). Last accessed date: 10.02.2021. Available from: https://data.tuik.gov.tr/bulten/index?p=isgucu-istatistikleri-kasim-2020-37480
Postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde çalışmalara ilişkin özel usul ve esaslar hakkında yönetmelik. (2004, 7 Nisan). Resmi Gazete (Sayı: 25426). Last accessed date: 31.03.2024 31 Mart 2024. Available from: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6252&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
James SM, Honn KA, Gaddameedhi S, Van Dongen HPA. Shift work: disrupted circadian rhythms and sleep-implications for health and well-being. Curr Sleep Med Rep. 2017;3(2):104-112.
Rosa D, Terzoni S, Dellafiore F, Destrebecq A. Systematic review of shift work and nurses’ health. Occup Med (Lond). 2019;69(4):237-243.
Takahashi M, Iwakiri K, Sotoyama M, et al. Work schedule differences in sleep problems of nursing home caregivers. Appl Ergon. 2008;39(5):597-604.
Goel N, Rao H, Durmer JS, Dinges DF. Neurocognitive consequences of sleep deprivation. Semin Neurol. 2009;29(4):320-339.
Dembe AE, Erickson JB, Delbos RG, Banks SM. The impact of overtime and long work hours on occupational injuries and illnesses: new evidence from the United States. Occup Environ Med. 2005;62(9):588-597.
Martins I. Investigation of occupational accidents and diseases: a practical guide for labour inspectors. Geneva, Switzerland: International Labour Office; 2015. Available from: Martins I. Investigation of occupational accidents and diseases: a practical guide for labour inspectors. Geneva, Switzerland: International Labour Office; 2015.
Ağargün MY, Kara H, Anlar Ö. The validity and reliability of the Pittsburgh Sleep Quality Index. Turkish Journal of Psychiatry. 1996;7:107-115. Available from: https://psikiyatridizini.net/articles.aspx?journalid=13&year=1996&volume=7&number=2
Ağargün MY, Çilli AS, Kara H, Bilici M, Telcioğlu M, Semiz ÜB, Başoğlu C. The validity and reliability of the Epworth Sleepiness Scale. Turkish Journal of Psychiatry. 1999;10:261-267. Available from: https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/9025/epworth- uykululuk-olceginin-gecerligi-ve-guvenirligi
Di Muzio M, Diella G, Di Simone E, et al. Nurses and night shifts: poor sleep quality exacerbates psychomotor performance. Front Neurosci. 2020;14:579938.
Zhang L, Sun DM, Li CB, Tao MF. Influencing factors for sleep quality among shift-working nurses: a cross-sectional study in China Using 3-factor Pittsburgh Sleep Quality Index. Asian Nurs Res (Korean Soc Nurs Sci). 2016;10(4):277-282.
Çelik S, Taşdemir N, Kurt A, İlgezdi E, Kubalas Ö. Fatigue in intensive care nurses and related factors. Int J Occup Environ Med. 2017;8(4):199-206.
Haznedaroğlu Dİ, Tunçel ÖK, Hepdurgun C, Pirildar Ş, Başoğlu ÖK. COVID-19 pandemisinin göğüs hastalıkları hekimlerinin uyku kalitesine ve ruhsal durumlarına etkisi. Arch Neuropsychiatry. 2022;59:315-320.
Hinz A, Glaesmer H, Brähler E, et al. Sleep quality in the general population: psychometric properties of the Pittsburgh Sleep Quality Index, derived from a German community sample of 9284 people. Sleep Med. 2017;30:57-63.
McDowall K, Murphy E, Anderson K. The impact of shift work on sleep quality among nurses. Occup Med (Lond). 2017;67(8):621-625.
Chang WP, Peng YX. Influence of rotating shifts and fixed night shifts on sleep quality of nurses of different ages: a systematic literature review and meta-analysis. Chronobiol Int. 2021;38(10):1384-1396.
Corbo I, Forte G, Favieri F, Casagrande M. Poor sleep quality in aging: the association with mental health. Int J Environ Res Public Health. 2023;20(3):1661.
Nelson KL, Davis JE, Corbett CF. Sleep quality: an evolutionary concept analysis. Nurs Forum. 2022;57(1):144-151.
Sonmez, S, Ursavas, A, Uzaslan, E, Ediger D, Karadag M, Gozu RO, Ege E. Sleep disorders and occupational accident in shift work nurses. Turkish Thoracic Journal, 2010:11(3):105-109.
Westwell A, Cocco P, Van Tongeren M, Murphy E. Sleepiness and safety at work among night shift NHS nurses. Occup Med (Lond). 2021;71(9):439-445.
Imes CC, Barthel NJ, Chasens ER, et al. Shift work organization on nurse injuries: a scoping review. Int J Nurs Stud. 2023;138:104395.
Weaver MD, Vetter C, Rajaratnam SMW, et al. Sleep-disorders, depression and anxiety are associated with adverse safety outcomes in healthcare workers: a prospective cohort study. J Sleep Res. 2018;27(6):e12722.
Langlieb AM, DePaulo JR Jr. Etiology of depression and implications on work environment. J Occup Environ Med. 2008;50(4):391-395.
Hall AL, Franche RL, Koehoorn M. Examining exposure assessment in shift work research: a study on depression among nurses. Ann Work Expo Health. 2018;62(2):182-194.
Li Y, Wang Y, Lv X, et al. Effects of factors related to shift work on depression and anxiety in nurses. Front Public Health. 2022;10:926988.
Oh CM, Kim HY, Na HK, Cho KH, Chu MK. The effect of anxiety and depression on sleep quality of individuals with high risk for insomnia: a population-based study. Front Neurol. 2019;10:849.
