Öz
Amaç
Huzursuz bacak sendromu (HBS) semptomları, stres ve anksiyeteye neden olarak fonksiyonel bozukluklara neden olabilir. Çeşitli çalışmalarda, yoğun bir eğitim süreci geçiren tıp öğrencilerinde ve hekimlerde HBS konusundaki farkındalığın düşük olduğu bulunmuştur. Bu çalışmada tıp öğrencilerinde HBS sıklığını, risk faktörlerini, farkındalığını ve buna bağlı uyku problemlerini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem
Çalışma kesitsel, analitik bir çalışma olarak planlanmış ve üçüncü ile dördüncü sınıf tıp öğrencilerini kapsamaktadır. Sosyodemografik özellikler ile risk faktörlerini, tanı kriterlerini, farkındalığı ve uyku sorunlarını içeren HBS parametrelerinden oluşan anket 354 öğrenciye iki aylık sürede uygulanmıştır. Veriler ki-kare, Fisher’s exact testi, Kolmogorov-Smirnov testi, students’s t-testi ve Mann-Whitney U Testi ile değerlendirildi.
Bulgular
Çalışmamızda katılımcıların 39’u (%11,1) uluslararası uyku bozuklukları sınıflamasının üçüncü versiyonuna (international classification of sleep disorders 3) göre HBS tanı kriterleri A’yı karşılamıştı. Kadın-erkek oranı 1,6:1 idi. HBS belirtileri düşük gelir ve aile öyküsü ile ilişkiliydi (p=0,003, p=0,041). Katılımcının bildirdiği anksiyete ve stres semptomlarının yanı sıra fonksiyonel bozulma da HBS ile ilişkiliydi (p=0,003, p=0,004). HBS belirtileri yaşayan katılımcılarda depresyon ve uyku sorunları daha sıktı (p=0,005, p=0,005). Olası HBS olanlarda HBS farkındalığı gözlendi (p=0,003), nöroloji rotasyonuna katılmak farkındalığı etkilemedi ve HBS ile ilgili verilerle ilgili ana kaynağın web kaynakları olduğu belirtildi.
Sonuç
Bu çalışmada, düşük gelir, aile öyküsü, komorbidite olarak depresyon, düşük uyku kalitesi, anksiyete, stres ve gündüz işlev bozukluğu HBS semptomlarıyla ilişkilendirilmiştir. Tıp öğrencilerinde HBS konusundaki farkındalık oldukça düşüktü. HBS ile ilgili tanı, tedavi ve uygun yönlendirmelerin artırılması için geleceğin hekimi olan tıp öğrencilerinde farkındalığın artırılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Huzursuz bacak sendromu, farkındalık, uyku, tıp öğrencisi, anket
Kaynakça
Ekbom KA. Restless legs: a clinical study. Acta Med Scan. 1945;158:1-123.
Ekbom K, Ulfberg J. Restless legs syndrome. J Intern Med. 2009;266(5):419-431.
American Academy of Sleep Medicine. International classification of sleep disorders, 3rd ed. Darien, IL: American Academy of Sleep Medicine; 2014.
Allen RP, Picchietti D, Hening WA, et al. Restless legs syndrome: diagnostic criteria, special considerations, and epidemiology. A report from the restless legs syndrome diagnosis and epidemiology workshop at the National Institutes of Health. Sleep Med. 2003;4:101-119.
Allen RP, Picchietti DL, Garcia-Borreguero D, et al. Restless legs syndrome/Willis-Ekbom disease diagnostic criteria: updated International Restless Legs Syndrome Study Group (IRLSSG) consensus criteria--history, rationale, description, and significance. Sleep Med. 2014;15(8):860-873.
Merlino G, Valente M, Serafini A, Gigli GL. Restless legs syndrome: diagnosis, epidemiology, classification and consequences. Neurol Sci. 2007;28(Suppl 1):37-46.
Paulus W, Dowling P, Rijsman R, Stiasny-Kolster K, Trenkwalder C, de Weerd A. Pathophysiological concepts of restless legs syndrome. Mov Disord. 2007;22(10):1451-1456.
Winkelman JW, Schoerning L, Platt S, Jensen JE. Restless legs syndrome and central nervous system gamma-aminobutyric acid: preliminary associations with periodic limb movements in sleep and restless leg syndrome symptom severity. Sleep Med. 2014;15:1225-1230.
Baier PC, Trenkwalder C. Circadian variation in restless legs syndrome. Sleep Med. 2007;8(6):645-650.
Yeh P, Walters AS, Tsuang JW. Restless legs syndrome: a comprehensive overview on its epidemiology, risk factors, and treatment. Sleep Breath. 2012;16(4):987-1007.
Sevim S, Dogu O, Camdeviren H, et al. Unexpectedly low prevalence and unusual characteristics of RLS in Mersin, Turkey. Neurology. 2003;61(11):1562-1569.
Allen RP, Stillman P, Myers AJ. Physician-diagnosed restless legs syndrome in a large sample of primary medical care patients in western Europe: Prevalence and characteristics. Sleep Med. 2010;11(1):31-37.
Altunayoglu Cakmak V, Koc B, Nuhoglu I, et al. Prevalence of restless legs syndrome in Trabzon in the northeast Black Sea Region of Turkey: co-morbidities, socioeconomic factors and biochemical parameters. Neurol Res. 2015;37(9):751-762.
Silva GE, Goodwin JL, Vana KD, Vasquez MM, Wilcox PG, Quan SF. Restless legs syndrome, sleep, and quality of life among adolescents and young adults. J Clin Sleep Med. 2014;10:779-786.
Pienczk-Ręcławowicz K, Pilarska E, Olszewska A, Ręcławowicz D, Konieczna S, Sławek J. The prevalence of the restless legs Syndrome/Willis-Ekbom disease among teenagers, its clinical characteristics and impact on everyday functioning. Sleep Med. 2022;89:48-54.
Aydemir Özcan T, Meral H, Özcan H. The prevalence and awareness of restless legs syndrome in students at Ordu University. Arch Neuropsychiatry. 2013;50(2):175-179.
Ishaq M, Riaz SU, Iqbal N, et al. Prevalence of Restless Legs Syndrome among Medical Students of Karachi: An Experience from a Developing Country. Sleep Disord. 2020;2020:7302828.
Sarıaydın M, Günay E, Ünlü M. [Frequency of restless legs syndrome and relationship between depression, anxiety and sleep quality among medical school students]. Tuberk Toraks. 2018;66(3):217-223.
Shalash AS, Elrassas HH, Monzem MM, Salem HH, Abdel Moneim A, Moustafa RR. Restless legs syndrome in Egyptian medical students using a validated Arabic version of the Restless Legs Syndrome Rating Scale. Sleep Med. 2015;16(12):1528-1531.
Ergin N, Kılıç BB, Ergin A, Varlı S. Sleep quality and related factors including restless leg syndrome in medical students and residents in a Turkish university. Sleep Breath. 2022;26(3):1299-1307.
Sevim S, Dogu O, Kaleagasi H, Aral M, Metin O, Camdeviren H. Correlation of anxiety and depression symptoms in patients with restless legs syndrome: a population based survey. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2004;75(2):226-230.
Patrick L. Restless legs syndrome: pathophysiology and the role of iron and folate. Altern Med Rev. 2007;12(2):101-112.
Merlino G, Fratticci L, Valente M et al. Association of restless legs syndrome in type 2 diabetes: a case-control study. Sleep. 2007;30(7):866-871.
Lopes LA, Lins Cde M, Adeodato VG, et al. Restless legs syndrome and quality of sleep in type 2 diabetes. Diabetes Care. 2005;28(11):2633-2636.
Weber FC, Danker-Hopfe H, Dogan-Sander E, et al. Restless Legs Syndrome Prevalence and Clinical Correlates Among Psychiatric Inpatients: A Multicenter Study. Front Psychiatry. 2022;3:846165.
Cho SJ, Hong JP, Hahm BJ, et al. Restless legs syndrome in a community sample of Korean adults: prevalence, impact on quality of life, and association with DSM-IV psychiatric disorders. Sleep. 2009;32(8):1069-1076.
Becker PM. The biopsychosocial effects of restless legs syndrome (RLS). Neuropsychiatr Dis Treat. 2006;2(4):505-512.
Winkelman JW, Armstrong MJ, Allen RP, et al. Practice guideline summary: Treatment of restless legs syndrome in adults: Report of the Guideline Development, Dissemination, and Implementation Subcommittee of the American Academy of Neurology. Neurology. 2016;87(24):2585-2593.
Hening WA. Current guidelines and standards of practice for restless legs syndrome. Am J Med. 2007;120(1 Suppl 1):22-27.
Wijemanne S, Jankovic J. Restless legs syndrome: clinical presentation diagnosis and treatment. Sleep Med. 2015;16(6):678-690.
