Öz
Amaç
Medya araçlarının çocuklar arasında günlük hayatın hemen her alanında sıklıkla kullanılması uyku düzenlerini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışma, çocuklarda problemli medya kullanımının uyku alışkanlıklarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem
Bu araştırma tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırma olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye’nin Zonguldak il merkezindeki ilköğretim okullarına kayıtlı 370 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, çocukların ebeveynlerinin tercihlerine göre yüz yüze veya Google forms aracılığıyla çevrimiçi olarak toplanmıştır. Veri toplama araçları arasında kişisel bilgi formu, problemli medya kullanma ölçeği (PMKÖ) ve çocuk uyku alışkanlıkları anketi (ÇUAA) yer almaktadır.
Bulgular
Çocukların ÇUAA puan ortalaması 63,77±10,23, PMKÖ puan ortalaması 17,80±7,80 olarak bulunmuştur. Çocukların ilk medya araçlarını satın aldıkları yaş ortalaması 6,18±2,37’dir. Çocukların PMKÖ puan ortalamaları cinsiyetlerine (p=0,009) ve annelerinin çalışma durumuna (p=0,021) göre anlamlı farklılık göstermiştir. Çocukların ÇUAA ve PMKÖ puan ortalamaları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulundu (r=0,214; p<0,001).
Sonuç
Bu araştırma, medya araçlarının ilkokul çağındaki çocuklarda kontrollü kullanılması gerektiğini göstermektedir. Bu hem çocuğun sağlıklı bir uyku alışkanlığı kazanması hem de bu nedenle oluşabilecek hastalıkların önlenmesi için gereklidir.
Anahtar Kelimeler: Çocuklar, ilkokul, problemli medya kullanımı, uyku alışkanlıkları
Kaynakça
Rosen LD, Lim AF, Felt J, et al. Media and technology use predicts ill-being among children, preteens and teenagers independent of the negative health impacts of exercise and eating habits. Comput Human Behav. 2014;35:364-375.
Toivanen J. XI The Common Sense. In Perception and the Internal Senses. Brill; 2013:267-292.
Genc Z. Parents’ perceptions about the mobile technology use of preschool aged children. Procedia-Social Behavioral Sciences. 2014;146(25):55-60.
Turkish Statistical Institute (TurkStat) Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması (data.tuik.gov.tr) 2021.
Topan A, Kuzlu Ayyildiz T. Examination of the effects of technological device use on preschool children’s quality of life: An exploratory and cross-sectional study. Int J Nurs Pract. 2021;27(4):e12918.
Radesky JS, Christakis DA. Increased screen time: implications for early childhood development and behavior. Pediatr Clin. 2016;63(5):827-839.
Martin KE. Electronic overload: The impact of excessive screen use on child and adolescent health and wellbeing. Perth, Western Australia: Department of Sportandrecreation; 2011.
Cespedes EM, Gillman MW, Kleinman K, Rifas-Shiman SL, Redline S, Taveras EM. Television viewing, bedroom television, and sleep duration from infancy to mid-childhood. Pediatric. 2014;133(5):e1163-e1171.
Reid Chassiakos YL, Radesky J, Christakis D, et al. Children and adolescents and digital media. Pediatrics. 2016;138(5):e2016593.
Hysing M, Pallesen S, Stormark KM, Jakobsen R, Lundervold AJ, Sivertsen B. Sleep and use of electronic devices in adolescence: results from a large population-based study. BMJ Open. 2015;5(1):e006748.
Li S, Jin X, Wu S, Jiang F, Yan C, Shen X. The impact of media use on sleep patterns and sleep disorders among school-aged children in China. Sleep. 2007;30(3):361-367.
Domoff SE, Harrison K, Gearhardt AN, Gentile DA, Lumeng JC, Miller AL. Development and Validation of the Problematic Media Use Measure: A Parent Report Measure of Screen Media “Addiction” in Children. Psychol Pop Media Cult. 2019;8(1):2-11.
Furuncu C, Öztürk E. Validity and reliability study of Turkish version of problematic media use measure: Aparent report measure of screen addiction in children. Journal of Early Childhood Studies. 2020;4(3):535-566.
Owens JA, Spirito A, McGuinn M. The Children’s Sleep Habits Questionnaire (CSHQ): psychometric properties of a survey instrument for school-aged children. Chilren’s Sleep Habits Questionnaire. 2000;23(8):1043-1052.
Fiş NP, Arman AR, Ay P, et al. The validity and the reliability of Turkish Version of Children’s Sleep Habits Questionnaire. Journal of Anatolian Psychiatry. 2010;11(2):151-160.
Ergin A, Uzun SU, Bozkurt Aİ. High school students’ usage behavior and views about mobile phones. Dicle Med J. 2014;41(3):542-547.
Yengil E, Güner PD, Topakkaya ÖK. The use of technological devices in pre-school children and parents. Med J Mustafa Kemal University. 2019;10(36):14-19.
Kulakci-Altintas H. Technological device use among 0-3 year old children and attitudes and behaviors of their parents towards technological devices. J Child Fam Stud. 2020;29(1):55-61.
Üstündağ A. Children’s social media usage and the effects of social media on children’s moods. Int J CES. 2020;6(2):286-302.
Özdinçler AR, Rezaei DA, Abanoz Şeker E, et al. The effect of technology addiction on posture and body awareness in school age children. Journal of Dependence. 2019;20(4):185-196.
Yaktıl Oguz G. Televizyon: Kaçınılmaz öğreticimiz televizyonun toplumsal iletişimdeki yeri. Kurgu Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Hakemli Dergisi. 2000;17(17):27-34.
Koyuncuoğlu D. Correlation between screen use habits and self-regulation skills in children aged 4 to 6 years. Konya: KTO Karatay University, Graduate Thesis; 2022.
Çelik E. Screen usage of 4-6 year-old children, and its’ relation with parental screen usage and family functions. Thesis in Medicine. Adana: Cukurova University, Faculty of Medicine, Family Medicine; 2017.
McArthur BA, Browne D, Tough S, Madigan S. Trajectories of screen use during early childhood: Predictors and associated behavior and learning outcomes. Computers in Human Behavior. 2020;113:106501.
Yılmaz D, Güney R. Effects of media on children and recommendations on the use of media. DEUHFED. 2021;14(4):486-494.
Akçay BD, Akçay D. Evaluation of the relationship between the use of portable electronic devices and sleep in students six-twelve years of age. J Turk Sleep Med. 2020;7(3):175-180.
Akçay D. The effect of electronic media use children and adolescents with obesity and sleep Problems. J Curr Pediatr. 2017;15(2):73-84.
Jiang X, Hardy LL, Baur LA, Ding D, Wang L, Shi H. Sleep duration, schedule and quality among urban Chinese children and adolescents: associations with routine after-school activities. PLoS One. 2015;10(1):e0115326.
